Merzifon
merzifon,merzifon com,haber,merzifonbel,merzifonliyiz,merzifon haberleri,merzifon fotograflari, merzifon Kaymakamlığı Resmi Sitesi, merzifon Resmi Kurumları, merzifon İle İlgili Bilgi, merzifon Tarihi, merzifon Rehberi, merzifon Haberleri, merzifon Fotoğrafları, merzifon Gelenekleri, merzifon Türküleri, merzifon İstatistikleri, merzifon Haritası, merzifon Nöbetçi Eczaneleri, merzifon Köyleri, merzifon Ünlüleri, merzifon Okulları, merzifon Sağlık Kuruluşları.
Keskek
Keşkek : Bütün yarma,parça et,nohut,tuz ve su kullanılarak yapılan bir Anadolu yemeğidir.Merzifon ve çevresinde sık yapıldığından ve sevildiğinden olacak ki ,yöreselleşmiştir.
İyi keşkek yapmak,yarma ve et seçimiyle,çömlek kalitesiyle,kullanılan malzemelerin birbirine oranıyla ve pişirilen fırındaki ustanın işi bilmesiyle mümkündür.
Keşkek çömleğine,istenilen oranda,iyice temizlenmiş ve pişek diye tanımlanan bütün yarma,yarmaya göre de az yağlı parça et konulur.Bir avuç kadar nohut,(Bazıları kullanmaz)yeterince tuz ve su eklenir.Çömleğin ağzı folya kağıtla ya da tabakla kapatılarak pişirilmesi için fırına(Odun fırını)verilir.Fırın gün boyu yandığı için sıcaktır,içinde kalmış olan kor da fırının köşesine çekildikten sonra çömlekler fırına yerleştirilir.Fırın sıcaklığında sabaha kadar kalan çömlekteki keşkek artık pişmiştir.
Sabah erkenden fırından alınarak eve getirilir.tahta kepçe ile çömleğin içinde iyice karıştırıldıktan ve çalındıktan sonra tabaklara alınır.Üzerine kızdırılmış tereyaplı salça sosu gezdirilir.
Merzifon Eski Hamam
ESKI HAMAM (ATIK KAFIR HAMAMI)
Çok çok eskilerde, müslümanlik gelmemisken, Isa yeni dogmusken Merzifon’da Ziyokrüs adinda bir kral hüküm sürermis. Bu kralinda Varvara adinda bir kizi varmis.
O zamanlar Anadolu’da hiristiyanlik pek yokmus. Insanlar atese, putlara, günese tapiyorlarmis. Bunlar adina tapinaklar yapiyorlarmis.
Varvara adaleti seven güvenilir bir kizmis. Sehirdeki insanlara bir yere giderken esyalarini ona emanet ederlermis. Hatta kral bile yolculuga çikmadan önce anahtarlarini ona teslim edermis. Ama hiristiyanlarda Varvara’ya esyalarini birakmaya baslayinca babasi süphelenmis. Üstüne üstlük sarayda bazi fitneciler krala kizinin Isa’ya ibadet ettigini, hiristiyan oldugunu söylemisler.
- Kizin Isa’nin pesinden gidiyor. Hiristiyan olmus, diye babaya kizini gammazlamislar.
Babada bu söze kanmis. Fakat kizina da kiyamamis. Simdiki Çorum yolundan solda içerlek bir vadi tabaninda Salhan çayinin kenarindan baslayip koca bir kayayi oydurarak bir göz oda yaptirmis. Kizini bu odaya hapsetmis. Oda o sekilde yapilmis ki, gün isigi almazmis. Tek çikisida dik bir merdivenle vadi tabanindaki dereye imis.
Aradan az bir zaman geçmis ki kral, kizini rüyasinda görmüs. Kizi bir kayanin üzerinde ak-pak oturuyormus ve agliyormus. “Ben günahsizim istersen gel bak, gözlerinle gör” diyormus.
Kral ertesi sabah erkenden atlanmis. Adamlariyla birlikte kizini hapsettigi kayanin basina gitmis. Bir de ne görsün? Ayni rüyasindaki gibi kizi bir kayanin basinda oturup aglayamiyor mu? Kizini hapsettigi tastan oyulmus oda yikilmis. Yalnizca dere kiyisina inen üstü kapali merdiven kismi kalmis. Kizida merdivenin basinda oturmus agliyor. Kizina bu isin nasil oldugunu sormus:
- Aksam büyük bir gürültü ile magara basima yikildi. Ama ben kurtuldum. Yanitini almis. Kral “Bu iste bir keramet var ” diye düsünmüs.
- Ben seni bosuna suçlamisim. Adalet yerini buldu. Diyerek kziini sarayina geri getirmis.
Aradan çok zaman geçmis. Kral kizi Varvara bu kez ciddi olarak hiristiyanliga geçmis. Babasindan gizli gizli Isa’ya ibadet etmeye baslamis. Bu arada Kral Ziyokrüs’ün yine savasa gitmesi gerekmis. Kizinin hiristiyan oldugunu bilmedigi için de çagirip hazinesinin anahtarlarini ona teslim etmis. Giderkende:
- Göreyim seni ben dönünceye kadar Günes tanriya yakisir bir tapinak yaptir demistir.
Varvara’nin ise inanmadigi bir tanriya tapinak yaptirmak zoruna gittiginden kilise yaptirmaya karar vermis. “Babam dönerse hamam yaptirdim derim, dönmezse kilise olarak kullanirim” diye düsünmüs.
Kral Ziyokrüs’ün savastan dönmesi gecikmis. Kizi Varvara’da babasindan ümidini kesmis. Yaptirdigi binayi kiliseye çevirip ayinler yapmaya baslamis. Ama ne varki kral dönmüs ve kizi Varvara’yi öldürerek bugün Hira köyü yakinlarindaki “Cin kalesi” denilen tepeye günes tanrisina adak olarak gömdürmüs. Üzerine de günes tapinagi yaptirmis.
Varvara’nin yaptirdigi kilise mi hamam mi belli olmayan binayi ve diger hiristiyanlarin binalarini ise içindekilerle birlikte topraga gömdürmüs. Böylece bu rezaleti tanrisi günesten saklamak istemis.
Tüm bu olaylarin üzerinden bin yili askin bir zaman geçmis. Müslümanlar, Türkler Anadolu’ya gelmis. Bir müslüman Türk köylüsü tarlasini sürerken sapanin ucuna hamam mi kilise mi karar verilemeyen binanin bir kenari takilmis. Topragi eseledikçe topragin altinda koca bir bina yattigi anlasilmis. Sehir halki hep birlikte binayi açiga çikarmislar binanin içi samanla dolu imis.
- Bosaltmaya ugrasalim samani yakalim, demisler.
Aslinda yakmayip bosaltsalarmis daha iyi olacakmis. Çünkü binanin içi altin yaldizla islenmismis. Bu islemeler yanginla erimis yok olmus.
Bina ortaya çikinca sehirdeki hiristiyanlar binayi kilise olarak kullanmak istemisler.
- Bu bina efsanelerde adi geçen, Isa’nin havarilerinden kutsal Varvara anamizin yaptirdigi kilise olmali. Bize verin kilise olarak kullanalim, demisler.
Müslümanlar ise buranin bir kilise degil bir hamam oldugunu söylemisler. Çünkü kurnalari ve su sebekesi varmis. Yalniz su haznesi yokmus. Onu da Çelebi Mehmet yaptirmis ve bugün bile kullanilan eski hamam ortaya çikmis.
Türnük bucagina bagli Lösdügün köyünün batisinda ve Salhan çayinin yatagini teskil eden bir bogazin içerisinde “Kiz kayasi ” denilen eski bir eser vardir. Bu eser sivri bir kayanin içi oyularak yapilmis, tabanindan tepesine kadar merdivenle dolambaç bir yol açilarak tabii ve saglam bir kule sekli verilmistir. (Minare merdivenleri gibidir ama içinde insan ayakta duramaz. Oturarak inmek çikmak zorundadir.)
Yalniz halk arasinda söylendigine göre; ilk hiristiyanlar bu vadi tabanina saklanip yasamislar. Vadi tabaninda bir takim oyuklar gördüysem de insanlarin yasayabilecegi gibi derin degil. Insan eliylemi oyulmus yoksa dogal oyuklar mi onuda anlayamadim.
Ayrica Tasan daginin yuvala tepesi mevkiinde her yil yaz mevsiminde rumlar toplanir ve Varvara adindaki bu kadin azizenin adina ayinler yaparlarmis. Yaslilardan dinledim. Bugün Merzifon’da rum olmadigindan bu aliskanlik devam etmiyor. Yaslilarin eski bir manastirin kalitisi oldugunu söyledikleri yikintilara köylüler Cin kalesi demektedir. Kalintilarin manastir kalintisi mi yoksa kale kalintisi mi oldugunu anlayamadim.
Eski hamamin külhani da kendisine göre daha yakin zamanda yapilmistir. Bu da bir bakista farkedilmektedir.
Merzifon Temizlik İşleri Müdürlüğü
