Merzifon

Merzifon’un yerlilerinden Bakiye Bayramo?lu’nun, Sadi Bayram’a verdi?i bilgiye göre;türbe 1943 y?l?ndaki Erzincan Depremi s?ras?nda y?k?lm??t?r.Kubbe içinin r0;kalem i?i r0;ile süslü oldu?u, sekizgen kubbe kasna??n?n mermer oldu?u, kasnak üstünde Arapça bir kitabe ?eridinin bulundu?u;ancak yaz?n?n çok giri?ik olmas? nedeniyle okunamad???, ba?kalar?ndan ö?rendi?ine göre r0;Bende de?il,sende sende de?il bende r0; anlam?nda oldu?u söylenegelmektedir.?hsan Bayram’dan edinilen bilgiye göre de kubbesinin kiremitli oldu?u ve Bat? Kervan Yolu’ndaki kap?s?ndan, tek parça mermerden olu?an üç basamakla ç?k?lmakta imi?.

Kare tasar?l? oturtmal?k üzerinde, kö?elere yerle?tirilen dört ayak, birbirlerine kemerle ba?lanm?? olup prizmatik gövdede alma??k örgü kullan?larak yap?lm??t?r.Kubbe sekizgen kasnak üzerine oturtturulmu?tur.Kasnak, altta ve üstte kirpi saçak aras?ndad?r.

Bu durumuyla günümüze ula?an türbe, tu?la ile birlikte gri,koyu morumsu ve aç?k k?rm?z? ta?lar kullan?larak yap?lm??, harç olarakr1;Horasanr1; kullan?lm??t?r.Kümbet’in ortas?nda 2.08*080*1.00m boyutlar?nda bir s?ra ta?, on bir s?ra tu?la bir ince bir kal?n ta? s?ralardan yap?lm?? r0;lahit kahidesi r0; bulunmaktad?r.Kaide yüksekli?i do?uda 1.00m., bat?da 1.20m.yüksekli?indedir.

Üzerindeki mermer sanduka biçimi Selçuklu yap?m? lahit üzerinde;alt s?rada r0;Bakara Suresir1;nin 254. 256. Ayetleri ile Selçuklu mezarlar?nda görülen r0;Ayet’el Kürsir1;yaz?l?d?r.Üst s?rada ise

Al-i ?mram Suresi’nin 18.Ayeti ile 19.Ayetinin ba? bölümü yaz?l?d?r.Aç?klan??? ?öyledir:

Allah, Melekler ve adaleti sa?layan din ulular?,ondan ba?ka Tanr? olmad???na tan?kl?k etmi?lerdir.Ondan bs?ka din yoktur.O güçlüdür,egemendir.Tanr? kat?nda din,hiç ?üphesiz ?slamiyet’tir.r1;

Türbe yap?s? incelenirken ?u bilgiler göz önünde bulundurulmal?d?r:

Alma??k örgü tekni?i,iki renk ta??n yan yana konulmas?,r1;Beylikr1;dönemi yap?s? özelli?idir.

Gövdenin r0;dendanr1;l? olmas?, silme ve kirpisaçak ile kitabe diyebilece?imiz yaz? ?eridinin r0;dendanr1; içine al?nm?? olmas? Erken Osmanl? yap?sal özelliklerindendir.

Bu bulgular?n ?????nda r0;Kümbet Hatun Türbesi’ninr1; 14.Yy’?n son yirmi be? y?l? ile 15.Yy’?n ortalar?nda yap?ld??? dü?ünülebilir.Ancak,daha geç dönemlerde yap?lm?? olup da ayn? özellikleri gösteren yap?lar da yok de?ildir.Ayr?ca antik ve Selçuklu yap? kal?nt?lar?n?n üzerine Osmanl? yap?lar? yap?ld??? bilinmektedir.

1938′de ?ahabettin Uygun’un yay?nlad??? r0;Merzifon ?lçesir1; adl? kitapç?kta ?u bilgiler verilmektedir: r0;Asar-? atika yönünden de?erli olan Kümbet’in yap?m y?l?n?n 800 y?l? geçkin oldu?u belirtilmekte,kare ?eklinde, dört direk üzerinde yap?ld??? ve iç bölümünün sanatsal süsleme ve yaz?larla donat?ld??? yazmaktad?r ve Kümbet’in içinde Selçuklu yönetici soyundan r0;Zeynep Hatunr1; adl? bir kad?n?n yatt??? söylentisine yer verilmektedir.Ancak dipnotta, r0;Gerçekten Kümbette yatan?n ad? Zeynep ise de Selçuklu yöneticilerinin soyundan geldi?i söylentiden ba?ka bir ?ey olmasa gerekr0; uyar?s? dü?ülmü?tür.

Bütün ara?t?rmalara kar??n Zeynep Hatun’la ilgili bir bilgi bulunamam??t?r.

Anadolu Selçuklu gelene?inden ayr? 14.yy Erken Osmanl? Dönemi mimari özellikleri ta??yan r0;Baldekenr1; biçimli bu Kümbet’in benzer örnekleri Anadolu’nun de?i?ik yörelerinde de görülmektedir.

Amasya Tarihi’nin yazar? Hüseyin Hüsamettin Bey de kitab?nda Kümbet Hatun Türbesi’nden ve türbedekinin kimli?inden söz etmemektedir.

Baz? varsay?mlara göre Çelebi Mehmet’in çocuklar?ndan biri oldu?u söylense de yap?lan ara?t?rmalar bu varsay?m?n yanl??l???n? kan?tlar niteliktedir:r1;Kümbet Hatun, Çelebi Mehmet ya da ?kinci Murat’?n bir yak?n? olsayd?, di?er örneklerde de görüldü?ü gibi, türbenin medrese, cami vb. Bir yap?n?n içinde ya da yak?n?nda olmas? gerekirdi.r1; denilmektedir.

Bu duruma göre, an?t mezarda yatan?n kimli?i ve kim taraf?ndan yapt?r?ld??? bir giz olarak kalmaktad?r.

r0;Merzifon’da Bilinmeyen Bir Türbe (Sadi Bayram)