Merzifon

Kara Mustafa Pasa külliyesine ait binalardandır. Osmanlı şehir içi hanlarının tipik bir örneğidir.İnşa kitabesi bulunmadığından yapının kesin yapılış tarihi bilinmemektedir. Vakfiye kayıtlarındaki bilgiler, plan ve mimari özellikleri yapının 17. yüzyılın üçüncü çeyreğinde inşa edilmiş olabileceğini göstermektedir.Hanın yapımında büyük ölçüde düzgün kesilmiş taşlar kullanılmıştır.Tek avlulu, kısmen üç katlı ve kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen planlıdır. Odalarda ocak ve nişler yer almaktadır.Kapıları basık kemerli, pencereleri dikdörtgen formludur.

Hanin mevcut durumuna bakıldığında, restorasyon konusunda bu güne kadar herhangi bir müdahalede bulunulmadığı dikkat çekmektedir. Merzifon Taş Han’ın gerek plan, gerekse mimari konstrüksiyonu açısından Osmanlı hanları içerisinde çok önemli ve ayrı bir yere sahip olduğu söylenebilir. Ancak böylesine önemli bir yapının bu günkü durumu ne yazık ki bu değeri gölgelemektedir. Eğer gerekli önlemler alınmazsa yapıyı çok tehlikeli tahribatlar beklemektedir.